School voor Creatieve Filosofie

Saskia van der Werff-Filosoof Email:creaschoolnl@gmail.com

Grenzen aan de grap

Tijdens cursus ‘Filosoferen met een lach’ geef ik cursisten verschillende oefeningen om over de grenzen van de grap na te denken. Soms kom je in aanraking met een grap, waarom je hartelijk moet lachen. En als je uitgelachen bent, merk je dat je een schaamteblosje op je wangen krijgt. Dan zou het zomaar kunnen dat er eigenlijk een grens met die grap is bereikt.

Vanuit de aanname dat humor geen humor zou zijn, als het niet over een grens zou gaan, is dat een interessant fenomeen. Als je om een grapje lacht, is er altijd een grens overschreden. Maar dat wil dan ook zeggen dat die grap ok is? Verschillende filosofen hebben over het fenomeen humor en lachen nagedacht. Deze oefening is gebaseerd op het denken van Aristoteles. Zolang je het juiste midden treft, is een grap ok. Maar dat juiste midden, waar ligt dat eigenlijk?  Het vage antwoord is: dat is afhankelijk van de situatie.

Wat dacht je van dit grapje? Is hier een grens bereikt?


Op het eerste gezicht lijkt het een onschuldig grapje. Toch als je dit door de bril van Aristoteles bekijkt is er wel iets aan de hand. Volgens Aristoteles dient de grappenmaker het juiste midden te treffen tussen aanstellerij en lompheid. Dat kan hij bereiken met tact ten opzichte van de positie van het slachtoffer. Humor is op zijn plaats als er een slechte handeling belachelijk wordt gemaakt, humor is moreel laakbaar als er onnodig leed bij een slachtoffer ontstaat. Als je erover nadenkt wat er in dit grapje nu precies belachelijk wordt gemaakt, dan kan je zeker kanttekening bij deze grap plaatsen.

Als hulpmiddel dienen de volgende vragen om te bepalen of er een grens is overschreden:

1.Wie is het slachtoffer?

2.Welk leed/schade is er aan de orde?

3.Waarom is hier een morele grens overschreden?

En wat dacht je van deze grap? Is hier een grens overschreden? Ik denk van wel, maar waarom precies? Ook hier weer is het denken van Aristoteles heel behulpzaam. Leg jezelf weer dezelfde drie vragen voor, maar houd nu nadrukkelijk rekening met de context waarbinnen deze grap is gemaakt: de setting van een voetbalprogramma. Heeft de grappenmaker de juiste middenpositie getroffen van gevatheid, of is er sprake van aanstellerij of lompheid? Of van beide?

René van de Gijp reageert op de commotie, die is ontstaan na zijn grap: ‘We zijn helemaal doorgeschoten in dit land’>>

Meer weten over de toedracht en de politieke beladenheid van deze grap, lees dan deze artikelen in Trouw>> of Elsevier>>

Binnenkort komt hier een update, dan zal ik de de beschouwing van de cursisten aan deze post toevoegen

Advertenties

Over Saskia van der Werff

Filosoof, creatief denker, trainer, auteur

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 7 februari 2018 door in Blog Saskia, Praktijkervaringen, Praktijkwijzers en getagd als , , , .

Over Saskia van der Werff


Filosoof Docent Schrijver

Volg School voor Creatieve Filosofie

Aantal bezoeken

  • 50,412 bezoeken
Advertenties

Publicaties

Filosofie&Praktijk Filosofisch Spel

Bewerker/Vertaler Afrikaanse filosofie

Mede redacteur en -auteur

Translate this site

Nieuwsbrief

Klik op het logo om u voor onze nieuwsberichten op te geven.

%d bloggers liken dit: