School voor Creatieve Filosofie

Saskia van der Werff-Filosoof Email:creaschoolnl@gmail.com

Ontmoetingen in het diepe; Impressie van een filosofisch spel

Het eerste beeld dat bij me opkomt als ik terugdenk aan deze avond is: Dolfijnen die allerlei prachtige sprongen maken en daar enorm van genieten. Even buiten de bekende wereld treden om een sprong in het luchtledige te maken. En je dan vervolgens vol vertrouwen gewoon weer terug laten vallen in het bekende water. Een van de deelnemers aan de Filosofische Spelavond omschreef het als volgt:

Boeiend om in korte tijd met vreemden gelijk de diepte in te gaan. Zeer inspirerend!
Reflectie van een deelnemer

Van de verschillende spelen die de School voor Creatieve Filosofie heeft ontwikkeld, gingen de ca. 30 docenten in drie rondes er drie spelen.

Over de Da Vinci Code: Iedereen had zichtbaar en hoorbaar plezier in het spel en ook was er de wil om de code te kraken. De filosofisch spelleider had een hele kluif om het spel in een krap half uurtje af te ronden. De filosofische diepgang ontstond door de aard van de vragen die de spelleider stelde. De vragen waren onder andere gericht op zorgvuldig taalgebruik: Waarom zeg je wat je zegt? Zonder deze vragen waren de deelnemers zich waarschijnlijk minder bewust van de filosofische lading van dit spel. Het spel bevat voldoende aangrijpingspunten tot verdieping, het is wel aan de spelleider deze punten boven het oppervlakte van het spel te krijgen. Het feit dat de deelnemers vrijwel allemaal docenten waren en dat de wijze waarop iets (het te tekenen woord) werd overgedragen, aan de orde kwam, deed menigeen op een gezellige manier even slikken.

Een filosofisch spel stelt in staat om bepaalde vaardigheden, zoals didactische of pedagogische, te oefenen, zonder dat er druk aanwezig is. Het doen alsof van het spel brengt de soms confronterende werkelijkheid op milde manier op de voorgrond. De filosofische diepgang stelt in staat op humorvolle manier over deze werkelijkheid een reflectief licht te laten schijnen. 

Heel erg leuk om dit te ervaren. Omdenken!
Reflectie van een deelnemer

Heb genoten. Goed voor de ontwikkeling van mijn gedachtegang.
Reflectie van een deelnemer

Over De doos van Pandora: Het uitdagende aan dit spel is het zo zuiver mogelijk verwoorden van zintuiglijke indrukken door het opschorten van je oordeel (eerste indruk). Hoe zeg je bijvoorbeeld dat iets naar koffie ruikt, zonder het woord koffie te gebruiken. De constatering dat we in onze taal daar enorm weinig woorden voor hebben was voor menig taaldocent ook een verrassing. Er was meer: kan je nog wel wat anders ruiken als je zeker weet dat je koffie ruikt. Dat bleek ook knap lastig. Bij dit spel ontstond de filosofische diepgang in de wijze waarop de spelleider aandacht vroeg voor bepaalde observaties.  Zegt die uitspraak wat over het ding wat je waarneemt of over de waarnemer? Is dat te scheiden? Een andere taak van de filosofisch spelleider is het naast elkaar leggen van de verschillende zintuiglijke ervaringen. Wat kan je zeggen over het ding in zijn geheel als je slechts één zintuig ter beschikking hebt.

De filosofische stroming in dit spel was de fenomenologie. De spelers maken zodanig kennis met een bepaald filosofisch gedachtegoed dat deze spelenderwijs ‘ervaarbaar’ is.  Het filosofische spel is mede gebaseerd op het idee dat belichaamde kennis beter beklijft dan kennis die je aanhoort of leest. De rol van de filosofische spelleider ligt onder andere in het bewust uiting laten geven aan deze (onbewuste) kennisbelichaming. 

De beperking, dat je jezelf moet dwingen alleen dat te beschrijven wat je waarneemt, opent de weg voor iets nieuws, nieuwe visies!
Reflectie van een deelnemer

Over Praten als Brugman: De deelnemers speelden dit spel zonder begeleiding. Dit was goed te doen. En ook hierin ontstond een filosofische dimensie, die ethisch van aard is. Dat was confronterend. Een deelnemer legde het als volgt uit: ‘Toen ik mijn oordeel over het betoog van een speler met een simpel ja of nee moest beoordelen, vond ik dat best lastig. Het was niet simpel ja of nee. Ik kon geen nuance in mijn oordeel aanbrengen. En toch is dat wat ik in het waarderen met een cijfer voor een toets regelmatig moet doen. Dit spel deed mij nogmaals realiseren hoe spannend dat is.’

Een filosofisch spel lijkt onschuldig ‘doen alsof’. Door naar kinderen te kijken die helemaal opgaan in hun spel, kan je je afvragen hoe onschuldig spel eigenlijk is.  Toch is spel ‘doen alsof’. Het spel maakt een dimensie van het leven zichtbaar, die we anders niet zouden zien. Ook voor volwassenen is spel dus onontbeerlijk.  Spel is een bepaalde kwaliteit van het handelen, die zich van het gewone leven onderscheidt. Een filosofisch spel tracht recht te doen aan deze kwaliteit. 

Inspirerende spelletjes! Het gaat niet om te winnen maar om plezier in het leven en nieuwe ervaringen op te doen.
Reflectie van een deelnemer

GE-WEL-DIG! Nooit geweten dat filosofie zo boeiend, inspirerend en praktisch kan zijn. Iedereen zou hier kennis mee moeten maken! 🙂
Reflectie van een deelnemer

Wil je een keertje een sessie bijwonen of wil je met een groep collega’s, geestverwanten een filosofisch spel spelen? Neem dan contact>> met me op, en dan kijken we wat er mogelijk is!

Leestip: Johan Huizinga, Homo Ludens

In het spel ‘speelt’ iets mee, wat buiten de onmiddellijke zucht tot levensbehoud uitgaat, en in de handeling een zin legt. Met deze ‘bedoeling’ van het spel treedt een immaterieel element in het wezen zelf van het spel aan den dag. Johan Huizinga

 

 

 

 

Over Saskia van der Werff

Filosoof, creatief denker, trainer, auteur

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 12 mei 2016 door in Praktijkervaringen en getagd als , , , .

Nieuwsbrief

Klik hier om u aan te melden

Aantal bezoeken

  • 53.850 bezoeken

Publicatie Publieke bezinning

Mede redacteur en -auteur

Publicatie Socrates en Orunmila

Bewerker/Vertaler Afrikaanse filosofie

Translate this site

Publicatie Filosofische Vaardigheden

%d bloggers liken dit: