School voor Creatieve Filosofie

Saskia van der Werff-Filosoof Email:creaschoolnl@gmail.com

Spelwijzer: Doos van Pandora

Filosofische achtergrond
De fenomenologie is een stroming binnen de filosofie die erop is gericht om het contact met de dagelijkse, concrete werkelijkheid in stand te houden. De fenomenologie benadrukt het belang van de ervaring. Volgens Merleau-Ponty hebben we in de waarneming directe toegang tot de wereld. In de waarneming geef ik zin aan de wereld, maar tegelijk opent de wereld een zin voor mij als persoon.

Dit gegeven, dat de wereld zin kan geven,  speelt een belangrijke rol in het spel ‘De doos van Pandora’.  In deze doos heeft de Griekse god Zeus alle gevaren van de wereld opgesloten. Pandora, die haar nieuwsgierigheid niet kon bedwingen, opende de doos. Allerlei ziekten, rampen en zorgen werden sindsdien over de wereld uitgestort.

 

Bedoeling van het spel

Tijdens dit spel beoefenen de spelers hun waarnemingsvermogen en ontdekken hoe de waarneming ons verbindt met de werkelijkheid maar hoe ze ons voor de gek kan houden.
De spelers moeten raden wat er zich in de doos van Pandora bevindt, zonder dat ze erin mogen kijken. Eén voor één mogen de speler heel voorzicht de doos openen en slechts met inzet van één zintuig beschrijven wat er zich in de doos bevindt.  Het gevaar is slechts geweken als de deelnemers hebben geraden wat er zich in de doos bevindt. Pas dan mag de doos volledig geopend worden. Maar wee je gebeente als de deelnemers het fout hebben geraden. Dan is de ellende niet te overzien!

Spelregels

1)Zodra iemand een blik in de doos werpt, is het gedaan met de zorgeloosheid. Deze persoon mag voor straf niet meer mee raden.

2)Neem de inhoud van de doos waar met slechts één zintuig tegelijkertijd.

3)Beschrijf uw waarneming zo feitelijk mogelijk

  • Gehoor: het voorwerp klinkt schel, het produceert hoge tonen. En niet: het klinkt als een belletje
  • Tastzin: het voelt hard, zacht, flexibel. En niet : het voelt als een spons
  • Proeven: het smaakt zoet, zout, vies. En niet: het smaakt als een aardbei.
  • Ruiken: het ruikt muf, muskusachtig, bloemig, bijtend, rottend, prikkend.

4)Noem nooit, maar dan ook nooit de naam van het voorwerp, ook als u zeker denkt te weten wat het is.

5)Als u niet begrijpt wat een ander bedoelt, stel dan vragen ter verduidelijking.

6)Als u over iets twijfelt of tijd nodig hebt om na te denken, neem deze tijd.

Spelverloop
Stap 1: Waarnemingsronde
Enkele deelnemers nemen met één zintuig waar. Om elkaar niet te beïnvloeden, schrijven ze zo feitelijk mogelijk hun waarneming op. Wissel zo de deelnemers en zintuigen af, zodat iedereen een keer aan de beurt is geweest.

Stap 2: Beschrijvingen
Deel met elkaar de opgeschreven waarnemingen. Ga hierover met elkaar in gesprek. Vraag om opheldering, waarom iemand iets zo en niet zo beschrijft.

Stap 3: Waarschuwen
Schrijf op wat u denkt welk onheil er zich in de doos bevindt. Doe dit zo dat niemand kan zien wat u opschrijft.
Bedenk hoe de wereld zich tegen dit onheil kan beschermen. Deel deze gedachten met elkaar.

Stap 4: Raden
Neem even de tijd om nogmaals op te schrijven wat er zich in de doos bevindt. Wellicht dat u van mening bent veranderd.
Wissel daarna met elkaar uit wat u denkt wat er zich in de doos bevindt. Als er verschillende dingen worden genoemd, kunt u stap 1, 2 of 3 herhalen totdat u wel eens bent over de inhoud van de doos.

Stap 5: Openen Doos van Pandora
Beslis met elkaar wie de doos mag openen. Deze aangewezen persoon mag beslissen of hij/zij dit daadwerkelijk doet.

Reflectie
Wat vond u van dit spel? Wat vond u ervan om op deze manier te filosoferen?

Leestips
Paul Wouters, Denkgereedschappen, Hoofdstuk 4 De blote hand; de fenomenologische methode
Maurice Merleau-Ponty, Lof der wijsbegeerte

Benodigdheden

  • Doos (indien de groep groter is meerdere dozen gebruiken)
  • Voorwerp (een voorwerp dat met alle zintuigen waarneembaar is, dat in de doos past en waarin een zeker gevaar besloten ligt)
  • Pen en papier om aantekeningen te maken

Aantal deelnemers: 3-12
Tijdsduur: 1,5 uur

Over Saskia van der Werff

Filosoof, creatief denker, trainer, auteur

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Nieuwsbrief

Klik hier om u aan te melden

Aantal bezoeken

  • 53.887 bezoeken

Publicatie Publieke bezinning

Mede redacteur en -auteur

Publicatie Socrates en Orunmila

Bewerker/Vertaler Afrikaanse filosofie

Translate this site

Publicatie Filosofische Vaardigheden

%d bloggers liken dit: