School voor Creatieve Filosofie

Saskia van der Werff-Filosoof Email:creaschoolnl@gmail.com

Van binnen en buiten blij; socratisch gesprek over gezelligheid

Van veel woorden denken we dat we de betekenis weten, totdat we het moeten uitleggen. Dan blijkt dat vaak erg lastig. Toch is het zinvol om gezamenlijk vast te stellen wat we onder een begrip verstaan. In dit gesprek namen we de tijd om op zoek te gaan naar een definitie van het begrip gezelligheid.

Op basis van concrete ervaringen van de gespreksdeelnemers kwamen we op de voorlopige definities van gezelligheid.

  • Op een buitenlandse camping is het erg gezellig als je in je eigen taal ontvangen wordt. Dat geeft zo’n huis- , tuin, en keukengevoel en dat is erg fijn. Gezelligheid=een huis-, tuin- en keukengevoel
  • Ik begeleidde pas geleden een gesprek met dementerenden in een verzorgingstehuis. Na afloop zegt één van de bewoners: ‘Wat is dit gezellig’.  Ik zou het op dat moment niet zo genoemd hebben, maar ik kon goed begrijpen dat hij het toen erg gezellig vond. Gezelligheid=een gevoel van verbondenheid
  • Na een sauna bezoek met 4 vriendinnen gingen we een bakkie doen. Lekker bij de warme haard zitten met een lekker kopje koffie. Gezelligheid=ontspannen samenzijn.

De laatste twee definities leken goed uitwisselbaar bij de andere situaties. De  definitie van het huis-, tuin- en keukengevoel was minder goed inpasbaar bij de andere twee situaties. Deze eerste definitie zat te ruim in zijn jasje en was té normaal. Het raakte het essentiële van gezelligheid niet. Wat eraan ontbrak was een gevoel van intimiteit, warmte, verbondenheid, nabijheid, wat meer tot uitdrukking kwam in de andere twee definities. Maar ook deze twee dekten de lading van gezelligheid niet. Bij gezelligheid komt toch iets meer kijken dan een fijn gevoel.

Het naast elkaar zetten van de definities was erg zinvol, want we ontdekten dat gezelligheid niet alleen een gevoel is, er is meer voor nodig dan een innerlijke ervaring. We vroegen ons af of je het in eentje gezellig kan hebben.  En wat als iedereen het geweldig naar zijn zin heeft en jij op dat moment niet lekker in je vel zit, zeg je dan ook dat het gezellig is? We twijfelden. Dat huis-, tuin- en keukengevoel bracht ons op het belang van de omgeving. Wat betekende dat voor gezelligheid? We kwamen tot het besef dat het essentiële van gezelligheid overeenstemming van een blije omgeving met je eigen blije gevoel is. Dit besef bracht ons de volgende aangescherpte definities:

  • het delen of creëren van een blije sfeer
  • een vorm van openheid en verbondenheid die ervoor zorgt dat je zelf net zo blij en op je gemak bent als je (fysieke) omgeving
  • ontspannen sfeer en stemming

Met deze aanscherping bleef er een wat onbevredigend gevoel hangen. We waren dichter in de buurt gekomen van een betekenis van gezelligheid. Was dit het? We wisten het niet. Betekent dit nu dat we gezelligheid niet in de praktijk kunnen brengen? Socrates ging er namelijk vanuit dat als je werkelijk kan aangeven wat een begrip inhoudt, je het ook in de praktijk kan brengen.

Ik realiseer me hoe gemakkelijk we woorden gebruiken zonder dat we weten wat we bedoelen. Er zit zoveel meer achter dan gedacht.

Hoe kan je vanuit onzorgvuldig taalgebruik elkaar beter leren kennen? Ik denk met meer nadenken voordat je wat zegt.  Een gesprek met rafelranden die verdiepen.

Ik noem dit een woordvindingsprobleem. We nemen in het spreken minder tijd voor reflectie, in gezelschap sta je vaak niet stil bij wat woorden betekenen.

Enkele reacties van de deelnemers naar aanleiding van dit socratische gesprek

Over Saskia van der Werff

Filosoof, creatief denker, trainer, auteur

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 18 januari 2015 door in Praktijkervaringen en getagd als , .

Nieuwsbrief

Klik hier om u aan te melden

Aantal bezoeken

  • 51.992 bezoeken

Publicatie Publieke bezinning

Mede redacteur en -auteur

Publicatie Socrates en Orunmila

Bewerker/Vertaler Afrikaanse filosofie

Translate this site

Publicatie Filosofische Vaardigheden

%d bloggers liken dit: