School voor Creatieve Filosofie

Saskia van der Werff-Filosoof Email:creaschoolnl@gmail.com

Eenheidsbeleving; Socratisch gesprek over spiritualiteit

en-licht-ontstondEen Socratisch gesprek over spiritualiteit?  Een bijzondere of onmogelijke combinatie? Het gesprek bleek uit te komen op beide. Want het spreken over spiritualiteit op Socratische wijze kreeg een onverwachte wending die mij niet alleen erg verraste maar tevens inspireerde. Een korte impressie.

 

Woordenwolk spiritualiteitStap 1: Verkennen van het thema: Het thema spiritualiteit riep de volgende woorden op. De woorden verbinden en ont-wikkelen bevatten de meeste spanning. We kwamen tot de vraag waarmee ben ik verbonden tijdens het ontwikkelen.

Stap 2: Het praktijkvoorbeeld. Een van de gesprekspartners bracht het volgende praktijkvoorbeeld in: “‘Tijdens een geleide meditatie kwam ik in een bos terecht. In dat bos merkte ik dat mijn overleden vader er was. Ik was nog erg jong toen hij was overleden; ik vertelde hem dat ik hem al die jaren zo had gemist. Ik raakte diep ontroerd toen hij zei: Ik ben er altijd geweest’.

Stap 3: Het verplaatsen. De onmogelijkheid van een Socratisch gesprek over spiritualiteit kwam heel scherp op tafel te liggen tijdens het verplaatsen. Enkele deelnemers wilden zich niet verplaatsen in het voorbeeld van de inbrenger. Wat was er toch aan de hand? Wat kwam er zo duidelijk over het thema in de knel?

Zijstap: Waar draait het om in een Socratisch gesprek? In een socratisch gesprek gaat het niet om het oplossen van een persoonlijk probleem, maar om het doorspreken van een algemene en belangwekkende kwestie. Het verplaatsen spreekt een belangrijke rol in het Socratische gesprek. Zonder een concreet voorbeeld heeft het gesprek geen verbintenis met het dagelijkse leven. Het verplaatsen is gebaseerd op het Socratische idee dat je je eerst inleeft in de ingebracht situatie en dan nagaat hoe jij die zou ervaren, hoe jij met die situatie zou omgaan. Wat betekent het als je de persoon los koppelt van de ervaring? Wat gebeurt er dan eigenlijk?

breukStap 4: Beantwoording van de vraag. We stonden uitgebreid stil bij het niet-willen verplaatsen. We kwamen op een achterliggende reden, namelijk dat er sprake was van een  ‘eenheidsbeleving’. ‘Omdat het een eenheidsbeleving is, wil ik me niet verplaatsen, want het is niet mijn beleving; ik tast dan iets zeer essentieels aan.’ De intuïtie, dat ervaring aan betekenis verliest op het moment dat je de persoon eruit weghaalt, ia veelzeggend voor het thema spiritualiteit.

Zijstap: Eenheidsbeleving. Wat gebeurt er tijdens een eenheidsbeleving? Ik kan daar geen eenduidig antwoord op geven. Wat wel van belang is de rol die het ik of zelf tijdens zo’n beleving speelt. Volgens de filosoof Bayne valt het besef van het zelf weg tijdens een eenheidsbeleving. In de eenheidsbeleving zijn de ervaring en het zelf met elkaar verbonden. Op het moment echter dat je over die beleving gaat reflecteren, heft dit meteen de eenheidsbeleving op. Tijdens het spreken over of het nadenken over de ervaring, ontstaat er een scheiding tussen de eenheid en het zelf.

Reflectie: Een spirituele levenshouding heeft volgens mij te maken met een zoektocht naar diepere inzichten. Een vraag die bij me opkomt is welke inzichten eenheidsbelevingen ons bieden. En hoe we deze inzichten in ons dagelijkse leven toegankelijk maken. Het zijn volgens mij inzichten die ervoor zorgen dat we op een andere manier naar de wereld kijken.

Het onderbewuste leven heeft vensters naar uitzicht en deuren naar inzicht die oneindig veel verder reiken dan de grenzen van de wereld van de werkelijkheid.William James

Foto: En licht ontstond; Frederiek Nelissen

Over Saskia van der Werff

Filosoof, creatief denker, trainer, auteur

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 5 maart 2013 door in Praktijkervaringen en getagd als , , , , .

Nieuwsbrief

Klik hier om u aan te melden

Aantal bezoeken

  • 53.850 bezoeken

Publicatie Publieke bezinning

Mede redacteur en -auteur

Publicatie Socrates en Orunmila

Bewerker/Vertaler Afrikaanse filosofie

Translate this site

Publicatie Filosofische Vaardigheden

%d bloggers liken dit: